बडादशैं नेपाली हिन्दूहरूको महान् पर्व हो। दशैंको एघारौँ दिनलाई पापाङ्कुशा एकादशी अर्थात गिद्धे एकादशी भनेर चिनाउने गरिए पनि यो नाम र यसको प्रचलन ठाउँअनुसार फरक हुन सक्छ।

यस पटक पापाङ्कुशा एकादशी कार्तिक ५ गते बाह्रौ दिनमा परेको छ। यस दिनमा मांसाहारीले मासु खाने हुँदा गिद्धे एकादशी पनि भनिन्छ। यस दिन मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरेपछि एकादशीको दिन धार्मिक आस्था, सात्त्विक जीवन, दानपुण्य र आत्मशुद्धिको भावनासँग जोडिन्छ। पापाङ्कुशा एकादशीको धार्मिक महत्त्व यस प्रकार छ।

भगवान् विष्णुको आराधना

एकादशी तिथिलाई भगवान् विष्णुको पूजा–आराधनाका लागि विशेष मानिन्छ। यस दिन भगवान् विष्णुको स्मरण, भजनकीर्तन तथा धार्मिक ग्रन्थको पाठ गर्नाले मनमा शान्ति र सद्भाव बढ्ने धार्मिक विश्वास छ।

व्रत र आत्मशुद्धि

आफ्नो स्वास्थ्य र क्षमताअनुसार व्रत बस्ने, सात्त्विक भोजन गर्ने, रिस, लोभ र अहंकार त्याग्ने अभ्यास गरिन्छ। व्रतको मुख्य उद्देश्य शरीरलाई कष्ट दिनुभन्दा मन, वचन र कर्मलाई शुद्ध बनाउनु हो।

दान, सेवा र करुणा

गरिब, असहाय, वृद्धवृद्धा तथा आवश्यकतामा परेका व्यक्तिलाई सहयोग गर्नु यस दिनको पुण्यकार्य मानिन्छ। पशुपक्षीप्रति दया गर्नु र प्रकृतिको संरक्षण गर्नु पनि मानवीय धर्मका महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्।

पारिवारिक सद्भाव र आशीर्वाद

दशैंमा परिवार तथा आफन्तसँग भेटघाट गरी माया, सम्मान र आशीर्वाद साटासाट गरिन्छ। यसले पारिवारिक एकता, सामाजिक सद्भाव र आपसी सम्बन्धलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ।

पापाङ्कुशा एकादशीको दिन के गर्ने ?

बिहान स्नान गरी भगवान् विष्णुको पूजा तथा स्मरण गर्ने।
आफ्नो क्षमताअनुसार व्रत बस्ने वा सात्त्विक भोजन गर्ने।
तुलसीको पूजा, भजनकीर्तन र धार्मिक कथा श्रवण गर्ने।
दीनदुःखीलाई अन्न, वस्त्र वा आवश्यक सहयोग प्रदान गर्ने।
दशैंको टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने परम्परा भएको परिवारमा आफन्त तथा मान्यजनसँग भेटघाट गर्ने।

नेपालको पात्रोअनुसार वि.सं. २०८३ सालको कात्तिक ५ गते, बिहीबार पापाङ्कुशा एकादशी परेको छ। यसलाई ‘गिद्धे एकादशी’ भन्ने पनि भनिन्छ।

बडादशैंको एघारौँ दिन (यसपाली बाह्रौ दिन परेको छ) ले हामीलाई धर्म, संयम, करुणा, सेवा र सद्भावको सन्देश दिन्छ। चाडपर्वको वास्तविक खुसी धनसम्पत्तिमा मात्र होइन, परिवारको एकता, ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान, दुःखीको सेवा र सबैप्रति प्रेमभाव राख्नुमा पनि हुन्छ।

सबैमा बडादशैं २०८३ को हार्दिक मंगलमय शुभकामना ! माता दुर्गा र भगवान् विष्णुको कृपाले सबैको जीवनमा सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य र दीर्घायु प्राप्त होस्।