काठमाडौँ । सरकारले दोस्रो चरणको पेट्रोलियम पाइप लाइन परियोजनाको प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । सिलिगुडी–झापा पेट्रोलियम पाइप लाइन र अत्याधुनिक टर्मिनल निर्माण गर्न वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (इआइए) का लागि सुझाव मागेको हो ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको प्रस्तावमा कृषि, वन तथा पर्यावरण मन्त्रालयले इआइए प्रतिवेदनका लागि प्रस्ताव माग गरेको हो ।नेपाल सरकार र भारत सरकारबिचको जिटुजी सम्झौता अन्तर्गत इन्डियन आयल कर्पोरेसन आइओसीको आर्थिक र प्राविधिक सहयोगमा पाइप लाइन परियोजना निर्माण हुन लागेको छ ।

चारआली–सिलिगुडीको पाइप लाइन निर्माण गर्न दुई अर्ब ७८ करोड भारु रकम लाग्ने र भण्डारणगृह निर्माण गर्न पाँच अर्ब भारु लाग्ने प्रारम्भिक अनुमान छ । दुवैको निर्माण गर्नका लागि १२ अर्ब ४४ करोड ७३ लाख नेपाली रुपियाँ लगानी लाग्ने नेपाल आयल निगमले जनाएको छ ।

आयोजना अन्तर्गत मेचीनगर–१३ स्थित चारआलीमा निर्माण हुने अत्याधुनिक ‘ग्रिन फिल्ड टर्मिनल’ हुने छ । २३ बिघा तीन कट्ठा १३ धुर जग्गामा फैलिने यो टर्मिनलको कुल भण्डारण क्षमता १८ हजार नौ सय किलोलिटर रहने छ ।

यस टर्मिनलमा डिजेलको भण्डारण क्षमता १२ हजार तीन सय किलोलिटर र पेट्रोलको भण्डारण क्षमता छ हजार छ सय किलोलिटर रहने निगमले जनाएको छ । यस्तै तीन हजार ७१९ किलोलिटर क्षमताका दुई वटा अग्नि नियन्त्रण पानी फोम ट्याङ्की प्रणाली हुने छ ।

प्रस्तावित सिलिगुडी–झापा पेट्रोलियम पाइप लाइन (एसजेपिएल) को कुल लम्बाइ करिब ४९.६ किलोमिटर छ, जसमध्ये १४.६ किलोमिटर खण्ड नेपालको भूभागमा पर्ने छ ।

प्राविधिक हिसाबले यो पाइपलाइन आठ इन्च व्यासको कार्बन स्टिलबाट निर्माण गरिने छ । सुरक्षालाई ध्यानमा राखी यसलाई जमिनको सतहबाट कम्तीमा १.२ मिटरको गहिराइमा गाडिने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

पाइप लाइनको सुरक्षा र चुहावट नियन्त्रणका लागि अत्याधुनिक ‘स्काडा’ प्रणाली, ‘क्याथोडिक प्रोटेक्सन’ र ‘फाइबर अप्टिक सेन्सिङ’ जस्ता उच्च प्रविधि जडान गरिने छ । अहिले ट्याङकरबाट इन्धन ढुवानी गरिँदै आएको छ ।