काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निरन्तर बढ्दै गएको कच्चा तेलको मूूल्य घटेको छ । अमेरिका र इरानबिच युद्ध अन्त्य गर्ने, इरानमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी हटाउने र स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खोल्ने गरी शान्ति सम्झौताका लागि सहमति भएपछि कच्चा तेलको मूल्य घटेको हो ।

अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र मध्यस्थकर्ता पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शाहवाज सरिफले आइतबार सम्झौताको पुष्टि गरेलगत्तै सोमबार विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घटेको छ । शान्ति वार्ताको टुङ्गो लागेसँगै सोमबार कच्चा तेलको विश्वव्यापी बेन्चमार्क ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ३.९ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल करिब ८४ डलर आसपास कारोबार भएको छ ।

यस्तै अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य पनि ४.८ प्रतिशतले ओरालो लागेर प्रतिब्यारेल करिब ८१ डलर झरेको छ । पश्चिम एसियाली मुलुकमा भएको युद्धका कारणले यसअघि कच्चा तेलको मूल्य बढेर प्रतिब्यारेल १२० अमेरिकी डलर पुगेको थियो ।

इरानमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी हट्ने र दैनिक लाखौँ ब्यारेल तेल बजारमा थपिने अपेक्षाले लगानीकर्ता उत्साहित भएका अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्ययमले जनाएका छन् ।

तेलको मूल्य घट्दा विश्वभरका केन्द्रीय बैङ्कलाई महँगी नियन्त्रण गर्न राहत मिल्ने अनुमानबिच एसिया प्रशान्त क्षेत्रका सेयर बजारमा हरियाली छाएको छ अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमले जनाएका छन् ।अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्य घट्दा त्यसको प्रभाव स्थानीय बजारमा पर्ने गर्छ ।

नेपालमा इन्डियन आयल कर्पोरेसन (आइओसी) ले १५/१५ दिनमा नयाँ मूल्य पठाउने गर्छ । आइओसीले घटेको मूल्य पठाए अनुसार नेपाल आयल निगमले स्थानीय बजारमा मूल्य समायोजन गर्ने गर्छ । निगमले आइओसीसँग प्रशोधित तेल खरिद गर्ने गरेको छ ।

निगमका प्रवक्ता मनोजकुमार ठाकुरले कच्चा तेलको मूल्य घटेपछि त्यसको प्रभाव नेपालमा दुई साताभित्र देखिने जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार आइओसीले १५/१५ दिनमा नयाँ मूल्य पठाउने गर्छ, सोही अनुसार मूल्य घटेर आयो पनि १५ देखि एक महिनामा नेपालमा पनि मूल्य घट्ने गर्छ । विभिन्न शीर्षकमा लगाएका कर, ढुवानी लागत जोडेर निगमले स्थानीय बजारमा मूल्य निर्धारण गर्ने गर्छ ।

लामो समयदेखि विश्व बजारमा इन्धनको मूल्य बढ्दा त्यसको प्रभाव स्थानीय बजारमा परेको छ । इन्धनको मूल्य बढ्दा विकासनिर्माणका कामसमेत प्रभावित भएको छ । बजारमा दैनिक उपभोग्य वस्तुदेखि अधिकांश सामानको मूल्य बढ्दा त्यसको असर उपभोक्तालाई परेको छ । इन्धनको मूल्य घट्दै गए पनि उपभोक्तालाई राहत मिल्ने छ ।

अहिले बजारमा पेट्रोल प्रतिलिटर २१७, डिजेलरमटितेल प्रतिलिटर २२५, हवाई इन्धन प्रतिलिटर २६९ रुपियाँ रहेको छ । यस्तै खाना पकाउने एलपी ग्यासको मूल्य प्रतिसिलिन्डर दुई हजार १६० रुपियाँ रहेको छ ।