काठमाडौँ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ६ महिनामा निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूको कुल लगानीको दुई–तिहाईभन्दा बढी बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू (बीएफआई) का मुद्दती निक्षेपमा केन्द्रित रहेको पाइएको छ।

नेपाल बिमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार सञ्चालनमा रहेका १४ निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूको पुस मसान्तसम्म कुल लगानी ६४ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ छ। यसमा ४६ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ अर्थात् कुल लगानीको ७२.३५ प्रतिशत मुद्दती निक्षेपमा राखिएको छ।

यसले निर्जीवन बिमकहरूले न्यून जोखिमयुक्त तथा निश्चित आय दिने उपकरणमा अत्यधिक निर्भरता देखाउँछ। अधिकांश निक्षेपहरू व्यावसायिक बैंकहरूमा केन्द्रित छन्, जहाँ निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूले ४१ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन्।

विकास बैंकहरूमा चार अर्ब १९ करोड र फाइनान्स कम्पनीहरूमा एक अर्ब रुपैयाँ राखिएको छ। बिमकहरूले आफ्नो कुल कोषको सानो हिस्सा अन्य उपकरणहरूमा पनि विविधीकरण गरेका छन्।

यसमा सूचीकृत सार्वजनिक कम्पनीहरूको सेयरमा पाँच अर्ब ३६ करोड, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले जारी गरेका प्राथमिक सेयर, बन्ड, डिबेन्चर तथा ऋणपत्रमा तीन अर्ब १५ करोड, सूचीकृत सार्वजनिक कम्पनीहरूको बन्ड तथा डिबेन्चरमा एक अर्ब ९१ करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन्।

यसबाहेक नागरिक लगानी कोष तथा म्युचुअल फन्डमा एक अर्ब ५१ करोड र प्रवर्द्धक सेयरमा दुई अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ लगानी गरिएको छ।

यी कम्पनीहरूले कृषि, कोल्ड स्टोरेज, पर्यटन, जलविद्युत्, सौर्य तथा नवीकरणीय ऊर्जा आयोजना, केबलकार, सडक, विद्युत् प्रसारण लाइन, शिक्षा तथा स्वास्थ्य जस्ता क्षेत्रमा एक अर्ब १० करोड रुपैयाँ लगानी गरेका छन्।

अन्य क्षेत्रमा थप एक अर्ब १४ करोड रुपैयाँ लगानी गरिएको छ। मुद्दती निक्षेपमा अत्यधिक निर्भरताले निर्जीवन बिमा कम्पनीहरूको नाफा प्रभावित गरेको छ।

मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर ऐतिहासिक रूपमा न्यून स्तरमा पुगेकोले उनीहरूको ब्याज आम्दानीमा उल्लेखनीय कमी आएको छ। त्यसैगरी जेनजी प्रदर्शनका क्रममा सम्पत्ति क्षतिसम्बन्धी दाबी भुक्तानी बढ्दा पनि नाफामा असर परेको छ।

फलस्वरूप दोस्रो ६ महिनामा १४ निर्जीवन बिमकमध्ये एक कम्पनीले मात्र नाफा कमाएको छ। पाँच कम्पनी घाटामा गएका छन् भने आठ कम्पनीको नाफा घटेको छ।