दक्षिणपूर्वी एशिया, विशेष गरी इन्डोनेसिया, मलेसिया र फिलिपिन्समा ISIS र यसका सम्बद्ध संगठनहरुद्धारा अनलाइन कट्टरपन्थीकरण बढ्दो खतरा हो । बलियो इन्टरनेट प्रवेश र व्यापक सामाजिक सञ्जाल प्रयोगले जोखिमलाई बढाउँछ, जसले गर्दा कट्टरपन्थी विचारधाराहरु द्रुत रुपमा फैलिन फैदिन सक्छन् ।

यो बढ्दो डिजिटल खतराले क्षेत्रका देशहरुका लागि महत्वपूर्ण सुरक्षा चुनौतीहरु खडा गर्छ । यसैको आधारमा अष्ट्रेलियाको बोन्डी बीच गोलीकाण्डमा दक्षिणपूर्वी एशियाको कोण ले खलीफा पछिको युगमा इस्लामिक स्टेट (आईएस) सँग व्यापक स्तरमा जोडिएको क्षेत्रीय सम्बन्धको साथ स्थानीयकृत कट्टरपन्थीकरणको  चिन्तजनक प्रवृत्तिलाई औल्याउँछ ।

अनुसन्धानकर्ताहरुले पत्ता लगाए कि बोन्डी बीच घटनामा संलग्न दुई आक्रमणकारीहरुले आक्रमण अघि  फिलिपिन्सको मिन्डानाओको भ्रमण गरेका थिए, जुन फिलिपिन्सको एक एक क्षेत्र हो जहाँ इस्लामिक विद्रोह आन्दोलनको इतिहास छ । फिलिपिन्सका अधिकारीहरुले ती दुईले मिन्डानाओमा तालिम लिएको कुनै पनि संकेतलाई खारेज गरे पनि बोन्डी घटना दक्षिणपूर्व एशियामा आईएस कट्टरपन्थी तत्वहरुको उपस्थितिको भयानक संकेत हो ।

बोन्डी प्रकरणले खलिफा पछिको युगको एक परिभाषित विशेषता प्रदर्शन गर्दछः एक्लो ब्वाँसाहरु अनलाइनमा कट्टरपन्थी बनेका छन् । यो आत्म–सुद्दढीकरण गर्न घटना दक्षिणपूर्वी एशियामा प्रमुख छ । संगठित आतंकवादी समूहहरु कमजोर भएका छन् र ठुला आक्रमणहरु घटेका छन् तर खतरा अनलाइन प्लेटफर्महरुमा सरेको छ ।

IS को क्षेत्रीय पटन पछि, व्यक्तिहरुले साइबर–आधारित रणनीतिहरु अपनाएका छन । दक्षिणपूर्वी एसियामा सामाजिक सञ्जालमा उच्च निर्भरताका साथ, आतंकवादी समूहहरुले प्रचार फैलाउन, कोष जुटाउन र संगठित गर्न यी प्लेटफर्महरु प्रयोग गर्छन् । टेलिग्राम र व्हाट्सएप जस्ता इक्रिष्टेड मेसेजिङ इहिरुले अतिवादीहरु बीच सञ्चारलाई मद्दत गर्छन । मीम ढाँचाहरु, कमेन्टरी रीलहरु, र स्थानीय भाषाहरुले प्रचारलाई व्यापक दर्शकहरुमा पुग्न मद्दत गर्छन । मिडिया रिपोर्टहरुका अनुसार मलेसियमा ५४% घटनाहरु इन्टरनेट प्लेटफर्महरु मार्फत इस्लामिक स्टेट (ISIS) सदस्यहरुलाई समर्थन गर्नेसँग सम्बन्धित छन् ।

ISIS–K औपचारिक रुपमा इस्लामिक स्टेट इन खारासान प्रान्त (ISKP) को रुपमा चिनिन्छ, जुन मुख्यतया अफगानिस्तान–पाकिस्तान र मध्य एसियाली क्षेत्रहरुमा सञ्चालन हुने IS सम्बद्ध संस्था हो, ले दक्षिणपूर्वी एसियाभर कट्टरपन्थी विचारधारा फैलाउन मलेसियाको डिजिटल डोमेन प्रयोग गरेको छ ।  इन्डोनेसियामा मातर, राष्ट्रिय आतंकवाद विरोधी एजेन्सी (BNPT) ले २०२४ भरि अनलाइन प्रसारित १८०,००० भन्दा बढी अतिवाद सामग्री रेकर्ड गरेको छ ।

यस्ता रणनीतिकहरु व्यक्तिगत अभिनेताहरुमा मात्र सीमित छैनन्ः एट–तामकिन मलाय फाउन्डेसन जस्ता आईएस समर्थक मिडिया नेटवर्कहरु देखा परेका छन । तिनीहरुले हिंसा  भड्काउन र समर्थकहरु भर्ती गर्न डिजिटल च्यानलहरु प्रयोग गर्छन । फेब्रुअर २०२४ मा अल–आन फाउन्डेसनले भर्ती भिडियो बनायो ।

भिडियाले मलेसियालीहरुलाई बसाईँ सर्न र उत्पीडित मुस्लिमहरुको लागि  ‘उठ्न’ खुला रुपमा आह्रान गरेको थियो । इन्डोनेसियामा, लगभग १८१ आतंकवादसँग सम्बन्धि गैर–नाफमुखी संस्थाहरुले यी समूहहरुलाई पैसा प्रवाह गर्ने गरेको ज्ञात छ । गाजामा इजरायलका युद्ध जस्ता विश्वव्यापी घटनाहरुले  एसियामा  अतिवादी कथाहरुलाई बढावा दिन्छन । ठुलो मुस्लिम जनसंख्याले जाडिएको महसुस गर्न सक्छन। जसले वकालत र अतिवादी बीचको रेखालाई धमिलो बनाउँछ ।

ISIS जस्ता समूहहरुले यी घटनाहरुलाई अनलाइनमा शोषण गर्छन, टिकटक र फेसबुक जस्ता प्लेटफर्महरु प्रयोग गरेर १२ वर्ष उमेरका युवाहरुलाई लक्षित गर्छन्।यी प्रभावहरुलाई बढाउँदै, इन्टरनेट प्लेटफर्महरुमा एल्गोरिदमहरुले कट्टरपन्थी सामग्रीलाई अझ फैलाउँछन् जसले गर्दा त्यस्ता सन्देशहरु निष्क्रिय रुपमा अपशोषित गर्न सकिने वातावरण सिर्जना हुन्छ । यसले आत्म–कट्टरपन्थीकरण निम्त्याएको छ, जसले ‘एक्लो ब्वाँसो अभिनेताहरु’हरु जन्म दिएको छ ।

यी अभिनेताहरुले स्थापित आतंकवाद सञ्जालबाट प्रत्यक्ष समर्थन वा निर्देशा बिना राजनीतिक हिँसा गर्छन । आत्म–कट्टरपन्थीकरण दक्षिणपूर्वी एसियामा आतंकवादी खतराको मुख्य चालक हो । २०१३ देखि २०२२ सम्म इन्डोनेसियाली अदालतहरुले ७२१ आतंकवाद–सम्बन्धित मुद्दाहरुको सामना गरे, जसमध्ये ३६० डिजिटल प्लेफर्महरु मार्फत कट्टरपन्थी व्यक्तिहरुसँग सम्बन्धित थिए ।

सिंगापुरमा, विगत एक दशकमा १७ युवाहरुलाई आन्तरिक सुरक्षा ऐन (ISA) अन्तर्गत व्यवहार गरिएको छ , जसमध्ये दुई तिहाइ विगत पाँच वर्षमा मात्र पत्ता लागेको छ, जसमध्ये धेरैजसो अनलाइन कट्टरपन्थी  भएका छन । यी जटिलताहरुलाई ध्यानमा राख्दै, अनलाइन कट्टरपन्थीकरणको सामना गर्ने एउटा चुनौती भनेको अतिवादी सामग्री उपभोग गर्ने र हिंसा गर्ने बीचको अस्पष्ट रेखा हो । २०२४ मा इन्डोनेसियाली अधिकारीहरुले पोपको भ्रमणको क्रममा सात जनालाई पक्राउ गरे ।

आक्रमणको योजना बनाएकोमा दुई–मुखे आतंकवादको आरोप लगाइएको थियो ।अरुलाई प्रत्यक्ष हिंसात्मक संलग्नता बिना अनलाइन कट्टरपन्थीय प्रवचनसँग जोडिएको थियो । यसले देखाउँछ कि अनलाइन अतिवादी बयानबाजीले तत्काल खतरा नबनाउन सक्छ, तर यसको प्रभाव अझै पनि खतरनाक छ । बोन्डी गोलीकाण्डमा, कट्टरपन्थीकरण प्रक्रियामा  लगभग सात बर्ष लाग्यो  गोलीबारीहरु मध्ये एक,नाविद अक्रम, पहिलो पटक १७ वर्षको उमेरमा अतिवादी सामग्रीको सम्पर्कमा आएका थिए, तर २४ वर्षको उमेरमा मात्र काम गरे ।

अन्ततः बोन्डी बीचको घटना र दक्षिणपुर्वी एसियाभर डिजिटल कट्टरपन्थीकरणको  फैलावटले स्थानीय। क्षेत्रीय र विश्वव्यापी सुरक्षा बीचको सीमालाई धमिलो पार्छ । यी प्रवृतिहरुले गहिरो क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकतालाई प्रकाश पार्छन ।  सरकारहरुले ज्ञात अतिवादीहरुमा मात्र नभई अनलाइन व्यवहार र दीर्घकालीन कट्टरपन्थीकरणको ढाँचामा पनि ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ । कट्टरपन्थीकरणको बाटालाई अवरुद्ध गर्न डिजिटल जागरुकता र नैतिकता कार्यक्रमहरु महत्वपुर्ण छन् ।

सरकारहरुले अतिवादी सामग्री हटाउन र एल्गोरिथ्म मुद्दाहरुलाई सम्बोधन र्गा प्रविधि कम्पनीहरुसँग काम गर्नुपर्छ । क्षेत्रीय प्रयासहरुको समन्वयमा आसियानले प्रमुख भूमिका खेल्न सक्छ । कट्टरपन्थीकरणको र हिंसात्मक अतिवादीको उदयलाई रोक्न मनिला घोषणपत्रले क्षेत्रीय सहयोग, क्षमता निर्माण र उत्कृष्ट अभ्यासहरु साझा गर्ने कुरालाई हाइलाइट गर्दछ । दक्षिणपुर्वी एसियाली देशहरु–आसियान मार्फत वा व्यक्तिगत रुपमा साझेदारी मार्फत अष्ट्रेलिया र भारत जस्ता छिमेकीहरुसँग पनि कामगर्न सक्छन् ।