पाकिस्तानको लामो हातः कसरी सेनाले पश्चिममा असन्तुष्टहरुलाई मौन बनाउन दमन निर्यात गर्छ
पाकिस्तानको सैन्य प्रतिष्ठानले पश्चिमी देशहरुमा असन्तुष्टहरु विरुद्ध फोहोर अन्तर्राष्ट्रिय दमन अभियान चलाउँदैछ । यो अनुमान होइनः यो एउटा ढाँचा हो जस अन्तर्गत पाकिस्तानी राज्यका आलोचकहरुलाई विदेशमा उनीहरुको घरमा शिकार गरिन्छ, धम्की दिइन्छ, आक्रमण गरिन्छ र आतंकित गरिन्छ, जबकि पाकिस्तान भित्रका उनीहरुका परिवारहरुलाई बलको रुपमा निचोडिन्छ । सेनाको लक्ष्य सरल छः आलोचकहरुलाई मनोवैज्ञानिक रुपमा तोड्नु उनीहरुलाई मौन रहन बाध्य पार्नु र अरु सबैलाई चेतावनी दिनु कि निर्वासनले उनीहरुलाई सुरक्षा दिँदैन ।
यो पाकिस्तानको घरेलु जबरजस्ती मोडेलको विस्तार हो जुन पश्चिमी सडकहरुमा आपराधिक प्रतिनिधिहरु र अस्वीकार योग्य धम्की प्रयोग गर्दै आएको छ ।
नोभेम्बर २०२२ मा फिल्ड मार्शल सैयद असिम मुनिरले पाकिस्तानी सेनाको कमान्ड सम्हालेदेखि, अन्तर्राष्ट्रिय दमन कानुनी उत्पीडनबाट पश्चिमी राजधानीहरुमा समन्वित हिँसामा बढेको छ । आक्रमणहरुमा बन्दुक, आगजनी एसिड र प्रशिक्षित कार्यकर्ताहरु समावेश छन, जसले लोकतान्त्रिक सरकारहरुले केही गर्ने छैनन् भन्ने निश्चितताका साथ कार्य गर्छन ।
सबैभन्दा पछिल्लो र स्पष्ट प्रमाण संयुक्त अधिराज्यमा छ । जनबरी २०२६ मा स्थानीय मिडियाले रिपोर्ट गर्यो कि स्कटल्याण्ड यार्डको आतंकवाद विरोधी कमान्डले बेलायतमा बसोबास गर्ने पाकिस्तानी असन्तुष्टहरुमाथी “अत्याधिक लक्षित ” आक्रमणहरुको अनुसन्धान आफ्नो हातमा लिएको थियो, जसले जेलमा रहेका पूर्व प्रधानमन्त्री इमरान खानका प्रमुख समर्थकहरु पनि समावेश थिए ।आक्रमणहरु हिंसात्मक र निरन्तर थिए, जसमा आक्रमण, बन्दुकको घटना, आगजनीको प्रयास र बारम्बार सम्पत्ति क्षति समावेश थियो ।
एक पीडित, मिर्जा शहजाद अकबर, एक मानव अधिकार वकिल र खानको नेतृत्वमा पूर्व मन्त्रिपरिषद् सदस्य, आक्रमणकारीले आफ्नो पहिचान पुष्टि गरेपछि र त्यसपछि उनको परिवारको अगाडि बारम्बार मुक्का प्रहार गरेपछि आक्रमण गरिएको थियो ।
जेलमा रहेका प्रधानमन्त्री इमरान खानका पूर्व सल्लाहकार र सेना प्रमुख असीम मुनीरका आलोचक अकबर २०२३ मा एसिड आक्रमणबाट बचेका थिए । घटनापछि उनी र उनको परिवार लुकेर बसे । यो चोरी थिएन । यो पाकिस्तानी सेनाले बेलायतमा आपराधिक प्रतिनिधिहरुलाई पैसा दिएर सडक–स्तरको हिंसाको रुपमा प्रदान गरिएको राजनीतिक धम्की थियो ।
यो आलोचकहरुलाई प्रोक्सी लक्षित गर्ने पाकिस्तानको पहिलो पश्चिमी देश–आधारित घटना होइन । डिसेम्बर २०२५ को अन्त्यमा, प्रर्व पाकिस्तानी सेना मेजर आदिल राजा, र फिल्ड मार्सल मुनीरका एक प्रसिद्ध आलोचकले आफ्नो लन्डन घरमा तोडफोड भएको रिपोर्ट गरे ।
केही दिन पछि पत्रकार मोइद पिरजादाले आफ्नो अमेरिकी निवासमा भएको संदिग्ध आगजनीको प्रयासको वर्णन गरे । यी आक्रमणहरु पाकिस्तानको सुपुर्दगी अनुरोध पछि भएका थिए र आनको गिरफ्तारी पछि २०२३ को दंगामा उनीहरुको कथित भूमिकाको लागि अनुपस्थितिमा दोषी ठहरिएपछि र आजीवन कारावासको सजाय सुनाएपछि भएका थिए ।
बलुचिस्तानमा जबरजस्ती बेपत्ता पार्ने कार्यको अनुसन्धान गरिरहेका क्याम्ब्रिजका विद्यावारिधि उम्मेदवार रोशन खटकलाई डिसेम्बर २०२४ मा पाकिस्तानको इन्टर सर्भिसेज इन्टेलिजेन्सको नाममा हस्ताक्षर गरिएको धम्की प्राप्त भएको थियो । एउटामा लेखिएको थियो, “क्याम्ब्रिजमा पनि नबिर्सनुहोस, तिनीहरु जहाँसुकै पुग्न सक्छन ।” क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयले उनको आवास रद्द गरेर बैठकहरु रद्द गरेर र तालाहरु परिवर्तन गरेर प्रतिक्रिया दियो ।
अझ चिन्ताजनक कुरा के छ भने, बेलायत पाकिस्तानका सुरक्षा एजेन्सीहरुद्धारा अन्तर्राष्ट्रिय दमनको केन्द्रबिन्दुको रुपमा देखा परेको छ । फेब्रुअरी २०२२ मा द गार्जियनले रिपोर्ट गरेको थियो कि बेलायती प्रहरीले पाकिस्तानी असन्तुष्टहरुलाई चेतावनी दिएको थियो कि उनीहरुको “जीवन खतरामा छ”, जब लन्डनमा बस्ने एक हिटम्यानलाई नेदरल्याण्ड्समा बस्ने पाकिस्तानी असन्तुष्ट ब्लगर र पाकिस्तानी गुप्तचर सेवाहरुका स्पष्ट आलोचक अहमद वकास गोरयाको हत्याको षड्यन्त्र रचेकोमा दोषी ठहराइएको थियो ।
प्रतिवेदनले हिटम्यानलाई कसरी १००,००० प्रस्ताव गरिएको थियो भनेर वर्णन गरेको छ र पाकिस्तानी लागु आगुऔषध गिरोहसँग सम्बन्धित अपराधीहरुलाई आक्रमणको लागि ठेक्का दिइएको बारे डर उल्लेख गरेको छ । यो कुनै अनियमित आपराधिक कथा होइन, तर एक सुनियोजित अपरेशन हो जहाँ पाकिस्तानले अस्वीकारयोग्यता कायम राख्दै विदेशमा राजनीतिक लक्षित गर्न आपराधिक नेटवर्कहरु प्रयोग गर्दछ ।
गोरया हत्या प्रयासबाट बचे पनि, अक्टोबर २०२२ मा प्रसिद्ध पाकिस्तानी पत्रकार अरशद शरीफ र इमरान खानका ठुला समर्थक, केन्यमा रहस्यमय परिस्थितिमा गोली हानी हत्या गरिएको थियो ।
सुरुमा “गलत पहिचान” भनेर वर्णन गरिएको, पाकिस्तानी तथ्य खोजी टोलीले पछि यो हत्या योजनाबद्ध हत्या भएको निष्कर्ष निकाल्यो । यो क्रमले शरिफलाई पाकिस्तानबाट हटाउने, दुबईबाट जबरजस्ती प्रस्थान गर्ने र उनको हत्या गर्ने योजना ISI ले बनाएको सुझाव दिन्छ ।
पाकिस्तानले देश बाहिर बस्ने असन्तुष्टहरुलाई चुप लगाउन अन्तर्राष्ट्रिय दमनको प्रयोग गरिरहेको छ, तर नोभेम्बर २०२२ मा मुनिरले सेनाको कमान्ड लिएपछि यी घटनाहरुले आवृत्ति बढेको छ । धेरै विश्लेषकहरुले दाबी गर्छन् कि उनले व्यक्तिगत रुपमा यो खतरनाक रणनीति चलाएका छन् र इमरान खानका नजिककाहरुलाई खुलेआम चेतावनी दिएका छन् ।
२०२४ र २०२५ मा पश्चिमी राजधानीहरुको भ्रमणका क्रममा उनले खुलेआम इमरान खानको खिल्ली उडाएका थिए, लन्डनमा उनको समर्थकहरुलाई “अराजकताका एजेन्ट” भनेरसम्बोधन गरेका थिए र उनीहरुलाई वाशिंगटनमा “विदेशी–वित्त पोषित प्रचार”गरेको आरोप लगाएका थिए । विपक्षीहरुलाई अस्तित्वगत खतराको रुपमा प्रस्तुत गरेर, मुनिरले विदेशमा रहेका पाकिस्तनी नागरिकहरु विरुद्ध निगरानी र हिंसालाई वैध बनाउँछन ।
२०२५ को अन्त्यमा पारित पाकिस्तानको २७ औं संवैधानिक संशोधनले उनलाई आजीवन उन्मुक्ति प्रदान गर्यो कठपुतली अदालत सिर्जना गर्यो, र न्यायिक निरीक्षण खोस्यो, जसले गर्दा उनलाई विश्वव्यापी रुपमा असन्तुष्टहरुलाई पछ्याउने अनियन्त्रित अधिकार प्रदान गरियो ।
यी घटनाहरुले परिणामस्वरुप, अमेरिकी विदेश विभागको २०२४ को देश प्रतिवेदनले स्पष्ट रुपमा पाकिस्तानले अन्तर्राष्ट्रिय दमनमा संलग्न रहेको बताएको छ । फ्रिडम हाउसले मार्च २०२४ मा पाकिस्तानलाई आफ्नो निगरानी सूचीमा राखेको थियो ।
यस बाहेक बेलायती संसदको मानव अधिकार सम्बन्धी संयुक्त समितिले उल्लेख गरेको छ कि पाकिस्तानले २०२२ देखि यी रणनीतिहरुलाई तीव्र बनाएको छ , MI5 ले विदेशी सरकारहरुबाट हुने धम्कीहरु ४८ प्रतिशत बढेको खुलासा गरेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय दमनमा पाकिस्तानी राज्यको संलग्नता प्रमाणित गर्ने बढ्दो प्रमाणहरुको बावजुद, पश्चिमा प्रतिक्रियाहरु अत्यन्तै अपर्याप्त छन् ।
बेलायतको विदेश कार्यालयले अकबर आक्रमणमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरयो, जारी अनुसन्धानलाई उद्धृत गर्दै । यो संलग्नता हो । जब सरकारहरुले आफ्नो भूमिमा समन्वित गोलीबारी र आगजनीको निन्दा गर्न अस्वीकार गर्छन, तिनीहरुले अन्तर्राष्ट्रिय दमन सहन गरिने संकेत गर्छन । त्यस्तै गरी, संयुक्त राज्य अमेरिकाले पनि राम्रो प्रदर्शन गरेको छैन ।
पाकिस्तानी सुरक्षा एजेन्सीहरुले धम्की,पारिवारीक उत्पीडन र सम्पत्ति जफत मार्फत पाकिस्तानी अमेरिकीहरुलाई लक्षित गरेको प्रमाणको बाबजुद पनि, अमेरिकाले कुनै कारवाही गरेको छैन ।
पाकिस्तानीले सैन्य तालिम सहयोग ँ१६ मर्मतसम्भार र अनुकूल IMF उपचार प्राप्त गरिरहेको बेला कांग्रेसले प्रतीकात्मक प्रस्तावहरु पारित गरेको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले जुन २०२५ मा ह्राइट हाउसमा फिल्ड मार्शल मुनीरलाई भेटे, पाकिस्तानको नागरिक नेतृत्वलाई बाइपास गर्दै, मानव अधिकारभन्दा सुरक्षा हितलाई प्राथमिकता दिए ।
यी सबै विकासक्रमले पाकिस्तानले असहमतिलाई मौन राख्न र सैन्य प्रतिष्ठानका आलोचकहरुलाई दण्डित गर्न विदेशी देशहरुमा हिंसात्मक गतिविधिहरु जारी राख्ने संकेत गर्दछ ।अकबर, राजा
पीरजादा, आदिमाथि भएका आक्रमणहरु हालैका परीक्षण उदाहरणहरु हुन् । पाकिस्तानको सेनाले पश्चिमी लोकतन्त्रहरुले कति हिंसा सहन सक्छन भनेर परीक्षण गरिरहेको छ । प्रत्येक अनुत्तरित आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय दमनले काम गर्छ भन्ने सन्देश दिन्छ ।
यदि पाकिस्तानले क्याम्ब्रिजमा असन्तुष्टहरुलाई हराउन सक्छ, उनीहरुको घरमा गोली हान्न सक्छ र उनीहरुको घर जलाउन सक्छ भने म्नीरको नेर्तत्वमा रहेको सेनाले पश्च्मिी देशहरुमा आफ्नो दमनकारी नीतिहरु फैलाउन साहसी महसुस गर्नेछ ।





























